Ηλεκτρονικό Δελτίο Ελεγχου (ΗΔΕ) εξοπλισμού στεγνοκαθαριστηρίων

ΚΥΑ υποβολής Ηλεκτρονικό Δελτίο Ελεγχου για την συντήρηση και τις τεχνικές εργασίες συστημάτων και εξοπλισμού που λειτουργούν με φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου και ουσίες που καταστρέφουν τη στιβάδα του όζοντος (Η.Δ.Ε.)

(Δημοσίευση 1/2/2020) «Νέα ηλεκτρονική πλατφόρμα για την καταγραφή και υποβολή στοιχείων συντήρησης και τεχνικών εργασιών, συστημάτων και εξοπλισμού που λειτουργούν με φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου και ουσίες που καταστρέφουν τη στιβάδα του όζοντος», τα κάτωθι αντλήθηκαν από το ΥΠ.ΕΝ.

Το σύστημα (με το Ηλεκτρονικό Δελτίο Ελεγχου) έχει στόχο να καταγράψει το σύνολο των μονάδων εξοπλισμού εντός της Ελληνικής επικράτειας, που υπόκεινται σε τακτικούς ελέγχους εντοπισμού διαρροών, σύμφωνα με το άρθρο (4), παράγραφος (1), του Κανονισμού (ΕΕ) 517/2014 ή το άρθρο (23), παράγραφος (2), του Κανονισμού (ΕΚ) 1005/2009. Παράλληλα το σύστημα θα μπορεί να παρακολουθεί τη συμμόρφωση των χειριστών τους με τα προβλεπόμενα μέτρα πρόληψης εκπομπών των ελεγχόμενων ουσιών στους ίδιους Κανονισμούς, μέσω της ετήσιας συλλογής στοιχείων για τις τεχνικές εργασίες που πραγματοποιούνται στις μονάδες εξοπλισμού.

Αναλυτικά :

Εξοπλισμός που πρέπει να υπόκειται σε τακτικούς ελέγχους (Ηλεκτρονικό Δελτίο Ελεγχου)

α. Σταθερός εξοπλισμός Ψύξης, Κλιματισμού, Αντλιών θερμότητας και Πυροπροστασίας που λειτουργεί με φορτίο > 3 Kg ουσιών που καταστρέφουν τη στιβάδα του όζοντος του Κανονισμού (ΕΚ) 1005/2009, υπόκειται σε τακτικούς ελέγχους σύμφωνα με το άρθρο (23) του ανωτέρω Κανονισμού και με τη συχνότητα που ορίζεται στο εν λόγω άρθρο.

β. Στατικός εξοπλισμός Ψύξης, Κλιματισμού, Αντλιών θερμότητας και Πυροπροστασίας, Μονάδες Ψύξης σε φορτηγά και ρυμουλκούμενα ψυγεία, οργανικοί κύκλοι Rankine και Ηλεκτρικός εξοπλισμός μεταγωγής που λειτουργεί με φορτίο > 5 tn CO2 eq φθοριούχων αερίων του θερμοκηπίου του Κανονισμού (ΕΕ) 517/2014, υπόκειται σε τακτικούς ελέγχους σύμφωνα με το άρθρο (4) του ανωτέρω Κανονισμού και με τη συχνότητα που ορίζεται στο εν λόγω άρθρο.

Ετήσια υποβολή στοιχείων συντήρησης εξοπλισμού που προβλέπεται από την ελληνική νομοθεσία (Ηλεκτρονικό Δελτίο Ελεγχου)

Εκτός από τις παραπάνω υποχρεώσεις τήρησης αρχείων οι οποίες απορρέουν από τους Κανονισμούς, το ΥΠΕΝ έχει θέσει σε λειτουργία, ήδη από το 2007, και ένα σύστημα συμπλήρωσης και υποβολής ετήσιων Δελτίων Ελέγχου των μονάδων εξοπλισμού που λειτουργούν με ελεγχόμενες ουσίες.

Ειδικότερα:

  1. Με το άρθρο (5) της ΚΥΑ 37411/1829/Ε103/2007 (ΦΕΚ Β 1827/Β’/2007) πρέπει να υποβάλλονται Δελτία Ελέγχου Εγκαταστάσεων που λειτουργούν με ελεγχόμενες ουσίες του Κανονισμού 1005/2009, σύμφωνα με τα υποδείγματα των Παραρτημάτων ΙΙΙ και IV της εν λόγω Κ.Υ.Α.
  2. Με το άρθρο (5) της ΚΥΑ 18694/658/Ε103/2012 (ΦΕΚ 1232/Β’/2012) πρέπει να υποβάλλονται Δελτία Ελέγχου Εγκαταστάσεων που λειτουργούν με ελεγχόμενες ουσίες του Κανονισμού 517/2014, σύμφωνα με τα υποδείγματα των Παραρτημάτων ΙΙ και ΙΙΙ της εν λόγω Κ.Υ.Α.

Υπόχρεες επιχειρήσεις για Ηλεκτρονικό Δελτίο Ελεγχου:

Οι επιχειρήσεις οι οποίες χειρίζονται εξοπλισμό ψύξης, κλιματισμού ή αντλιών θέρμανσης ή συστήματα πυροπροστασίας, περιλαμβανομένων των κυκλωμάτων τους τα οποία περιέχουν ελεγχόμενες ουσίες εξασφαλίζουν ότι ο σταθερός εξοπλισμός ή συστήματα:

  1. με ρευστό φορτίο ελεγχόμενων ουσιών 3 kg ή περισσότερο ελέγχονται για διαρροές τουλάχιστον μία φορά ανά δωδεκάμηνο∙ αυτό δεν ισχύει για εξοπλισμό με ερμητικά σφραγισμένα συστήματα, τα οποία φέρουν σχετική σήμανση και περιέχουν φορτίο ελεγχόμενων ουσιών μικρότερο των 6 kg∙
  2. με ρευστό φορτίο ελεγχόμενων ουσιών 30 kg ή περισσότερο ελέγχονται για διαρροές τουλάχιστον μία φορά ανά εξάμηνο
  3. με ρευστό φορτίο ελεγχόμενων ουσιών 300 kg ή περισσότερο ελέγχονται για διαρροές τουλάχιστον μία φορά ανά τρίμηνο και ότι οιαδήποτε διαρροή διαπιστώνεται επιδιορθώνεται το ταχύτερο δυνατό και σε κάθε περίπτωση εντός 14 ημερών.

Ο εξοπλισμός ή το σύστημα ελέγχεται για διαρροές εντός μηνός από την αποκατάσταση διαρροής για να εξασφαλισθεί ότι η επιδιόρθωση ήταν αποτελεσματική.

Επίσης:

Οι χειριστές εξοπλισμού που περιέχει φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου σε ποσότητες 5 τόνων ισοδυνάμου CO2 ή περισσότερο και δεν περιέχονται σε αφρούς διασφαλίζουν ότι ο εξοπλισμός υποβάλλεται σε έλεγχο εντοπισμού διαρροών.

  • Ο ερμητικά σφραγισμένος εξοπλισμός που περιέχει φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου σε ποσότητες κάτω από 10 τόνους ισοδύναμου CO2 δεν υπόκειται σε ελέγχους εντοπισμού διαρροών σύμφωνα με το παρόν άρθρο, υπό την προϋπόθεση ότι ο εξοπλισμός φέρει επισήμανση που δηλώνει ότι είναι ερμητικά σφραγισμένος.
  • Ο ηλεκτρικός εξοπλισμός μεταγωγής δεν υπόκειται σε ελέγχους εντοπισμού διαρροών σύμφωνα με το παρόν άρθρο, υπό την προϋπόθεση ότι συντρέχουν ένα από τα ακόλουθα:
  • με διαπιστωμένη ποσότητα διαρροής μικρότερη από 0,1 % ετησίως όπως ορίζεται στις τεχνικές προδιαγραφές του κατασκευαστή και φέρει σχετική επισήμανση·
  • ο εξοπλισμός μεταγωγής με διαπιστωμένο ποσοστό διαρροής 0,1 % ή περισσότερο ετησίως·
  • διαθέτει διάταξη παρακολούθησης της πίεσης ή της πυκνότητας ή περιέχει λιγότερα από 6 kg φθοριούχων αερίων του θερμοκηπίου

Η παράγραφος 1 ισχύει για τους χειριστές των ακόλουθων ειδών εξοπλισμού που περιέχουν φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου:

  1. στατικός ψυκτικός εξοπλισμός·
  2. στατικός κλιματιστικός εξοπλισμός·
  3. στατικές αντλίες θερμότητας·
  4. στατικός εξοπλισμός πυροπροστασίας·
  5. μονάδες ψύξης σε φορτηγά ψυγεία και ρυμουλκούμενα ψυγεία·
  6. ηλεκτρικός εξοπλισμός μεταγωγής·
  7. οργανικοί κύκλοι Rankine.

Όσον αφορά τον εξοπλισμό που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο στοιχεία α) έως ε), οι έλεγχοι διενεργούνται από φυσικά πρόσωπα πιστοποιημένα σύμφωνα με τους κανόνες που προβλέπονται στο άρθρο 10. Κατά παρέκκλιση του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 1, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016, ο εξοπλισμός που περιέχει λιγότερα από 3 kg φθοριούχων αερίων του θερμοκηπίου ή ο ερμητικά σφραγισμένος εξοπλισμός που φέρει σχετική επισήμανση και περιέχει λιγότερα από 6 kg φθοριούχων αερίων του θερμοκηπίου δεν υπόκειται σε ελέγχους εντοπισμού διαρροών.

Για να έχετε μια ολοκληρωμένη εικόνα σχετικά με τον εξοπλισμό, που δύναται να περιέχει τις συγκεκριμένες ουσίες σας αναφέρω τα παρακάτω:

Στατικός εξοπλισμός κλιματισμού και αντλιών θερμότητας

Εξοπλισμός κλιματισμού χρησιμοποιείται στον οικιακό, τον εμπορικό, το δημόσιο και το βιομηχανικό τομέα. Η βασική λειτουργία του στατικού εξοπλισμού κλιματισμού είναι η ψύξη ή/και ο έλεγχος της θερμοκρασίας σε δωμάτια ή κτίρια έως ένα ορισμένο επίπεδο. Το μέγεθος του εξοπλισμού ποικίλλει από μικρές μονάδες (π.χ. κινητά συστήματα που μπορούν να συνδεθούν με παροχή ρεύματος μέσω βύσματος) έως μεγάλο, σταθερό, εγκατεστημένο εξοπλισμό για την ψύξη ολόκληρων κτιρίων. Αυτό το είδος εξοπλισμού περιλαμβάνει επίσης τους αφυγραντήρες.

Οι αντλίες θερμότητας είναι συσκευές που χρησιμοποιούν ψυκτικό κύκλωμα για να αντλήσουν ενέργεια από πηγή θερμότητας προερχόμενη από τον ατμοσφαιρικό αέρα ή παραγόμενη από απόβλητα και να μεταφέρουν τη θερμότητα αυτή π.χ. σε κτίρια. Επιπλέον, διατίθενται αντιστρέψιμα συστήματα που διαθέτουν τόσο λειτουργία ψύξης όσο και λειτουργία θέρμανσης. Οι στατικές αντλίες θερμότητας χρησιμοποιούνται σε οικίες καθώς και στον εμπορικό και τον βιομηχανικό κλάδο για θέρμανση και ψύξη, για την παραγωγή υδάτων επεξεργασίας, για την ανάκτηση θερμότητας και για άλλες εφαρμογές.

Τέλος, θα πρέπει κάθε επιχείρηση, να έρθει σε επικοινωνία με τον τεχνικό συντήρησης των συγκεκριμένων μονάδων, ώστε να ενημερωθούν αν ο εξοπλισμός τους διαθέτει τα προαναφερόμενα αέρια και εάν η ποσότητα που διαθέτουν, δημιουργεί την υποχρέωση εγγραφής στο μητρώο.

Από ΥΠ. ΕΝ.

ΝΕΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΤΗΡΗΣΗΣ ΑΡΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ

Με τη λειτουργία του υποσυστήματος καταγραφής και παρακολούθησης του εξοπλισμού αναβαθμίζεται το ανωτέρω υπάρχον σύστημα καταγραφής και υποβολής εντύπων δελτίων ελέγχων, συντήρησης και επισκευής εξοπλισμού και εκσυγχρονίζονται και οι διαδικασίες τήρησης αρχείων που προβλέπονται από τις ΚΥΑ και τους Κανονισμούς.

Ειδικότερα :

  1. Τα έντυπα δελτία των Παραρτημάτων ΙI και ΙΙΙ της Κ.Υ.Α. 18694/2012 και τα δελτία των Παραρτημάτων ΙΙΙ και IV της Κ.Υ.Α. 37411/2007 συγχωνεύονται και αντικαθίστανται από ένα ενιαίο ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ εξοπλισμού (Η.Δ.Ε) το οποίο καλύπτει όλα τα είδη εξοπλισμού και ελεγχόμενων ουσιών.
  2. Κάθε μονάδα εξοπλισμού συνοδεύεται από ένα ΗΔΕ στο οποίο καταγράφονται κατ’αρχήν τα πλήρη στοιχεία της μονάδας και του χειριστή και αναλυτικά τα στοιχεία που αφορούν στις εργασίες συντήρησης, επισκευής, τροποποίησης, εγκατάστασης ή απεγκατάστασης καθώς και αναλυτικά στοιχεία για τις ελεγχόμενες ουσίες που εισήχθηκαν ή ανακτήθηκαν από τον εξοπλισμό.
  3. Το ΗΔΕ για κάθε μονάδα εξοπλισμού διατηρείται στο χώρο που λειτουργεί ο εξοπλισμός για τουλάχιστον 5 χρόνια και καλύπτει την υποχρέωση των χειριστών για την τήρηση αρχείων του άρθρου (6) του Κανονισμού 517/2014 και της παρ. (3) του άρθρου (23) του Κανονισμού 1005/2009. Αντίγραφα των ΗΔΕ τηρούν επίσης για τουλάχιστον 5 χρόνια και οι πιστοποιημένοι τεχνικοί ή εταιρείες που διενήργησαν τις σχετικές εργασίες.
  4. Μέχρι τις 31/3 κάθε έτους οι χειριστές μεταφορτώνουν στη Βάση Δεδομένων τα ετήσια στοιχεία του προηγούμενου έτους, έτσι όπως αυτά έχουν καταχωρηθεί και υπολογισθεί στο ΗΔΕ κάθε μονάδας εξοπλισμού. Η διαδικασία αυτή αντικαθιστά τις διαδικασίες υποβολής συμπληρωμένων εντύπων των παραρτημάτων των ΚΥΑ που ίσχυαν μέχρι σήμερα.


Συνεχίζουν να ισχύουν οι κυρώσεις των άρθρων (9) των δύο ΚΥΑ για την μη υποβολή στοιχείων, μέσω πλέον του ΗΔΕ.

Βασικές λειτουργίες και στάδια

Το υποσύστημα καταγραφής και παρακολούθησης εξοπλισμού λειτουργεί, σχηματικά, στα εξής στάδια :

  1. Είσοδος του χειριστή στη Βάση Δεδομένων (Β.Δ.) και συμπλήρωση ηλεκτρονικής αίτησης εγγραφής.
  2. Έλεγχος των στοιχείων, αποδοχή και απόδοση κλειδαρίθμου στον χειριστή από τη Β.Δ.
  3. Είσοδος του χειριστή στη Β.Δ. με τον κλειδάριθμό του, καταχώριση των μονάδων εξοπλισμού που έχει στην ευθύνη του στη συγκεκριμένη γεωγραφική θέση και, απόδοση από τη Β.Δ., μοναδιαίου κωδικού ανά μονάδα (κλειδάριθμος + αύξων αριθμός μονάδας).
  4. Συμπλήρωση από τον χειριστή ενός ΗΔΕ ανά μονάδα εξοπλισμού. Συμπλήρωση αναλυτικών στοιχείων συντήρησης, επισκευών και άλλων συναφών τεχνικών εργασιών στη μονάδα κατά τη διάρκεια του έτους.
  5. Μεταφόρτωση του συμπληρωμένου ΗΔΕ στη Β.Δ από 1/1 μέχρι 31/3 κάθε έτους για την υποβολή των στοιχείων του προηγούμενου έτους

ΠΡΟΣΟΧΗ! Σας ενημερώνουμε ότι για την απόδοση Κλειδαρίθμων και την καταχώριση των μονάδων εξοπλισμού, για την χρήση του έτους 2019, η πλατφόρμα θα παραμείνει ανοικτή έως την 29η Φεβρουαρίου 2020.

Αναλυτικές οδηγίες για την χρήση του υποσυστήματος στα διάφορα στάδια καθώς και το ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ μπορείτε να βρείτε εδώ :
– ΟΔΗΓΙΕΣ για τη χρήση του υποσυστήματος καταγραφής και παρακολούθησης εξοπλισμού που περιέχει ελεγχόμενες ουσίες (pdf). (έκδοση 4.0 23/10/2019)
– ΗΔΕ – ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ (xls) (v2.2 22/11/2019 18:26)

(Δημοσίευση 18/2/2020) ΠΡΟΣΟΧΗ! ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΥΠ.ΠΕ.ΕΝ

Σας ενημερώνουμε ότι για την απόδοση Κλειδαρίθμων και την καταχώριση των μονάδων εξοπλισμού, για την χρήση του έτους 2019, η πλατφόρμα θα παραμείνει ανοικτή έως και την ΤΡΙΤΗ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2020. Επίσης δίδεται παράταση υποβολής σχετικών δελτίων ΗΔΕ έως και την ΠΕΜΠΤΗ 30 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2020.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να ανατρέξετε στο σύνδεσμο:  https://ods.fgases.ypen.gr/ords/f?p=106:2::::::

Επιμέλεια άρθρου : Σκλήρης Γιώργος, Βαγγέλης Κυπραίος

Διαλύτης διοξείδιο του άνθρακα (CO2)

Διαλύτης διοξείδιο του άνθρακα (CO2)

Σήμερα θα αναλύσω των πιο άγνωστο διαλύτη, το διοξείδιο του άνθρακα CO2 . Μόνο στην Ιαπωνία χρησιμοποιείται σε μεγάλο ποσοστό. Στην Ευρώπη ακόμα δεν είναι τόσο γνωστός αλλά τα πειράματα και οι βελτιώσεις του συνεχίζονται.

Φυσικές Ιδιότητες CO2

Μήπως το CO2 πρέπει να παράγετε αποκλειστικά για το στεγνό καθάρισμα; Όχι!

Το διοξείδιο του άνθρακα (CO2) είναι ένα προϊόν β π.χ. από παραγωγή ανόργανων λιπασμάτων. Αυτό το CO2 μπορεί να χρησιμοποιηθεί για το Στεγνό Καθάρισμα.

Η ατμόσφαιρα μας έχει μια πίεση της τάξης του 1 bar. Υπό αυτές τις συνθήκες, (καθαρό) CO2 είναι αέριο. Σε υψηλότερες πιέσεις, (καθαρό) CO2 μπορεί να είναι υγρό.
Ένα παράδειγμα αυτού είναι η συμπλήρωση του CO2 σε πυροσβεστήρες. Σε θερμοκρασία δωματίου, με πίεση περίπου 40 bar είναι αναγκαία για το καθαρό CO2 για να γίνει υγρό. Αυτό το υγρό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως διαλύτης.

Το CO2 είναι μη εύφλεκτο και είναι πολύ σταθερό, τόσο ως αέριο και ως υγρό. Η ικανότητα καθαρισμού που έχει είναι μικρότερη του PERC και του HCS που αναλύσαμε σε
προηγούμενα τεύχη (CO2 30 — HCS 40 – PERC 90). To CO2 είναι μη τοξικό και τόσο για τον άνθρωπο όσο και για το περιβάλλον. Η μηχανή ενέργεια που απαιτείται είναι πολύ
χαμηλή έτσι τα ρούχα δεν παθαίνουν ζημιές, και η όλη διαδικασία καθαρισμού γίνεται σε θερμοκρασία δωματίου και ακόμα χαμηλότερα.

Τα είδη που καθαρίζονται με διοξείδιο του άνθρακα, ως διαλύτη είναι :

  • μετάξι,
  • πολυεστέρας,
  • σύμμικτα υφάσματα,
  • λευκά ειδή,
  • γούνες,
  • σουέτ,
  • άλλα δερμάτινα είδη,
  • πολιακετατε,
  • PVC,
  • καουτσούκ κ.α.

Επειδή όμως η καθαριστική του ικανότητα είναι μικρή, χρειάζεται οπωσδήποτε προξελεκιαστικά για καλύτερα αποτελέσματα. Τα ρούχα φορτώνονται στην μηχανή και αφού καθαριστούν με υγρό CO2 μετά δεν χρειάζεται ξήρανση αλλά ένα στάδιο αποσυμπιέσεις περίπου 10 λεπτών για να βγουν στεγνά και έτοιμα για σιδέρωμα. Το σιδέρωμα είναι πιο εύκολο γιατί δεν υπάρχουν ζάρες λόγο τις μικρής μηχανικής δράσης που απαιτείται.

Παρόλο που δεν θεωρείται επικίνδυνος διαλύτης ο παρακάτω πίνακας θα σας δώσει κάποια εικόνα.

Μέτρα προστασίας

Πάντως για την αποφυγή ατυχημάτων πρέπει να εγκατασταθεί αισθητήρας εκπομπών που διακόπτει την λειτουργεία του διαλύτη σε περίπτωση διαρροής. Επίσης σε περίπτωση διαρροής δημιουργείται ο λεγόμενος ξηρός πάγος και είναι επικίνδυνος για εγκαύματα, έτσι πρέπει οπωσδήποτε να χρησιμοποιήται ειδικός εξοπλισμός. Όπως και σε άλλους διαλύτες έτσι και σε αυτών τα απόβλητα καθαρίζονται κάθε 10 καθαρισμούς και όλα γίνονται αυτόματα με βαλβίδες ασφαλείας. Υπάρχει επίσης και συλλέκτης υγρασίας όπως και στους άλλους διαλύτες. Τελειώνοντας η όλη διαδικασία καθαρισμού είναι σε συνάρτηση διαφορετικών πιέσεων από τις δεξαμενές στο τύμπανο και αντίστροφα, πάντως ο χρόνος καθαρισμού είναι πιο μίκρος αλλά υπάρχει το μειονέκτημα του
όχι και τόσο καλού καθαρισμού.

Η πρώτη διαδικασία καθαρισμού ξεκίνησε από την Αμερική στα μέσα της δεκαετίας του 1990 και στην Ευρώπη άρχισε το 2004-2005 πάντως ακόμα εξελίσετε με νέες τεχνολογίες και νέα ξελεκιαστικά για να γίνει η χρησιμοποίηση του πιο ελκυστική. Αυτός ήταν και ο τελευταίος διαλύτης που αναλύσαμε πάντως να είστε βέβαιοι ότι οποιαδήποτε νέα εξέλιξη
προκύψει θα ενημερωθείτε εκ νέου. Στο επόμενο τεύχος θα αρχίσω να σας γραφω τις εμπειρίες μου από την εκθεση στο ΠΑΡΙΣΙ JET 2011.

Πηγή : Κλαδικά Νέα βορείου Ελλάδος (Τεύχος 3)
Επιμέλεια : 
Τριαρίδης Παναγιώτης

Διαλύτης PERC (Cl2C=CCl2) Ή αλλιώς Tetrachloroethylene, ή Περιχλωραιθυλένιο, ή Τετραχλωραιθυλένιο

Σήμερα θα γράψω για τον πιο κοινό διαλύτη που χρησιμοποιούμε, το PERC. Περίπου το 80% – 90% των καθαριστηρίων ανά τον κόσμο χρησιμοποιούν PERC. Το Περιχλωραιθυλενιο είναι μια χλωριωμένη οργανική ένωση και έτσι η δομή του είναι τέτοια που βοηθά να καθαριστούν εύκολα κεριά και λάδια.

Ιστορικά Στοιχεία

Στα μέσα της δεκαετίας του 1930, η βιομηχανία στεγνού καθαρισμού είχε υιοθετήσει το τετραχλωροαιθάνιο (Περιχλωραιθυλένιο), ή PERC εν συντομία, ως τον ιδανικό διαλύτη. Έχει εξαιρετική καθαριστική ικανότητα και είναι σταθερός, μη εύφλεκτος και απαλός στα περισσότερα ρούχα. Το τετραχλωροαιθένιο, όμως, απετέλεσε, συμπτωματικά, το πρώτο χημικό που χαρακτηρίστηκε ως καρκινογόνο από την επιτροπή ασφαλείας κατανωλωτικών προϊόντων (μια ταξινόμηση που αργότερα ανακλήθηκε). Το 1993, η California Air Resources Board υιοθέτησε κανονισμούς για να μειώσει τις εκπομπές του τετραχλωροαιθένιου από το στεγνό καθάρισμα· τον ίδιο χρόνο, η U.S. Environmental Protection Agency (EPA) ακολούθησε. Το EPA ενημέρωσε τον κανονισμό του το 2006 για να αντανακλά τη διαθεσιμότητα των βελτιωμένων ελέγχων εκπομπής.

Τεχνικά Χαρακτηριστικά

Το Περιχλωραιθυλένιο (PERC) έχει ένα διπλό δεσμό και τα άτομα άνθρακα  της, είναι κορεσμένα με χλώριο. Η φόρμουλα είναι : C2Cl4

Χάρη  στα άτομα χλωρίου της, το PERC είναι εντελώς μη εύφλεκτο. Ένας από τους βασικούς λόγους για την χρήση PERC στο στεγνό καθάρισμα είναι η  μη ευφλεκτότητα. Έχει αντικαταστήσει  πολύ εύφλεκτα διαλυτικά που προκαλούσαν σοβαρά ατυχήματα κατά το παρελθόν.

Εμφάνιση

Είναι άχρωμο, υγρό κινητό και δεν είναι ιδιαίτερα ιξώδης (όπως το νερό)

Οσμή

Είναι χαρακτηριστική και δεν είναι πολύ ευχάριστη. Είναι “Βαρύτερο” από τον αιθέρα.

Σημείο Τήξης (Η θερμοκρασία στην οποία η ουσία λιώνει όταν θερμανθεί και στερεοποιείται όταν κρυώσει)

Το σημείο τήξης των PERC είναι -22° C (βαθμούς Κελσίου). Σε πρακτική, στερεοποίηση του PERC ποτέ δεν εμφανίζεται (με εξαίρεση ακραίες συνθήκες κρύου ή ανεπαρκής εγκατάσταση).

Όταν 1 λίτρο (= 1,623 kg) PERC χυθεί και διαλυθεί, θα παράγει περίπου 235 λίτρα ατμού (σε θερμοκρασία 20 c ) και επειδή είναι βαρύτερο από τον αέρα συσσωρεύετε πιο κοντά στο πάτωμα .Στους 120° C το Περιχλωραιθυλένιο έχει τέτοια τάση ατμών όπως και η ατμόσφαιρα όποτε γίνεται απόσταξη (αρχίζει δηλαδή το βράσιμο ). Πολύ βασικό είναι να γνωρίζετε ότι όταν στο διάλυμα με το Περιχλωραιθυλένιο περιέχεται και νερό βράζει σε χαμηλότερη θερμοκρασία (κάτω των 100° C). Αυτός είναι ένας έξυπνος τρόπος να τσεκάρετε αν προμηθευτήκατε καθαρό PERC και όχι μείγμα.

Επιφανειακή Τάση

Το Περιχλωραιθυλένιο έχει χαμηλή επιφανειακή τάση που έχει σαν αποτέλεσμα να μην προκαλεί ζημίες στα ρούχα και για να γίνει πιο κατανοητό αυτό ,το νερό έχει 0,0728 Ν/Μ και το Περιχλωραιθυλένιο έχει 0,0323 Ν/Μ.

Λόγω της μοριακής δομής του (που περιέχει άτομα χλωρίου), το PERC έχει ισχυρή επίδραση απολίπανσης

  • Έναντι του εδάφους: έλαια, λίπη, γράσα και κεριά αφαιρούνται πολύ αποτελεσματικά
  • Προς το δέρμα: PERC αφαιρεί εύκολα το λίπος από το δέρμα όταν έρθουν σε επαφή.

Παρόλο που έχει παρατηρηθεί αλλεργική αντίδραση πρέπει να φοριούνται γάντια κάθε φορά που έρχεστε σε επαφή με PERC. Για τους υπόλοιπους λεκέδες υπάρχουν τα βοηθητικά χημικά που χρησιμοποιούμε, επίσης και η κίνηση της μηχανής σε συνδυασμό με τον χρόνο βοηθούν πολύ.

Όπως ανάφερα και πιο πάνω δεν είναι εύφλεκτο υγρό αλλά ωστόσο σε μια πιθανή πυρκαγιά παράγει δηλητηριώδη αέρια ( πάνω από 150° C) και κάλο είναι να αποθηκεύεται μακριά από το κατάστημα σε μη επικίνδυνη περιοχή (σε κάποια αποθήκη, ή σε κάποιο υπόγειο).

Ο κίνδυνος που έχει ο διαλύτης αυτός είναι μόνο οι εισπνοές μεγάλων ποσοτήτων και για αρκετό χρονικό διάστημα. Μπορεί να προκαλέσουν ελαφρύ ερεθισμό, νάρκωση, κεφαλαλγία, επίδραση στο κεντρικό νευρικό σύστημα, κόπωση, εμετό, απώλεια αισθήσεων και βραδυκαρδία.

Πάντως ο διαλύτης PERC έχει χαρακτηριστεί επιβλαβής από τον παγκόσμιο οργανισμό. Η επαφή με τον διαλύτη προκαλεί ερεθισμό και η συνεχή επαφή δερματίτιδα ή έγκαυμα. Πρέπει πάντα να φοράμε ειδικά γυαλιά, μπότες και γάντια.

Το PERC έχει χαρακτηριστεί  “καρκινογόνο κατηγορίας 3”, που σημάνει ύποπτο για καρκινογενέσεις. Σε πειράματα που έγιναν σε εργαστήρια με ζώα η συνεχής έκθέση στον διαλύτη φάνηκε ύποπτο για την εμφάνιση καρκίνου. Πάντως από έρευνες που έγιναν σε καταστήματα και μεγάλες μονάδες οι επιστήμονες έβγαλαν το συμπέρασμα ότι ο διαλύτης PERC όταν είναι σε φυσιολογικές συνθήκες, είναι ακίνδυνος.

Είναι όμως ιδιαιτέρα τοξικός για το περιβάλλον για δεν είναι αυτοδιαλυόμενος.

Ευρωπαϊκές Οδηγίες

Το Περιχλωραιθυλένιο υπόκειται στην οδηγία 1999/13/ΕΕ της ευρωπαϊκής ενώσεις που αφορά τους οργανικούς διαλύτες και τέθηκε σε ισχύ το 2001 για νέες εγκαταστάσεις και το 2007 για παλαιές εγκαταστάσεις, μια βασική οδηγία είναι η εκπομπή 20g PERC/kgr ενδυμάτων που τα μηχανήματα 4 και 5 γενιάς το επιτυγχάνουν.

Η πρώτη γενιά είναι πολύ επικίνδυνη γιατί δεν έχει κλειστό κύκλωμα  πρέπει οπωσδήποτε να υπάρχει πύργος ενεργού άνθρακα για να ελαχιστοποιήσουμε τις εκπομπές, επίσης μην ξεχάσετε να έχετε ειδικά γάντια, γυαλιά και μπότες στο κατάστημα σας. Αυτά πρέπει να είναι ανθεκτικά στον διαλυτή. Επίσης δεν πρέπει να καπνίζετε μέσα στο μαγαζί σας γιατί η ανάμειξη των εκπομπών σε συνδυασμό με το τσιγάρο δημιουργούν ανεπιθύμητα αέρια που είναι βλαβερά για την υγεία μας.

Πρέπει επίσης να εξαερίζετε τον χώρο σας είτε με σύστημα εξαερισμού είτε ανοίγοντας πόρτες και παράθυρα .Δεν πρέπει να καμία περίπτωση να αψηφήστε ορισμένες οδηγίες γιατί πρόκειται για την υγεία μας που θέλω να πιστεύω ότι έχει μεγαλύτερη προτεραιότητα από οποιαδήποτε δουλειά   Αυτά τα ολίγα για τον πιο χρησιμοποιημένο διαλύτη παγκοσμίως.

Ημερολόγιο για το ΗΜΑ
Μάθετε τα τελευταία ΝΕΑ για το Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων

Όλες οι γενιές των μηχανών PERC

1ης γενιάς

Τα ενδύματα που μεταφέρθηκαν με το χέρι από τον διαλύτη λουτρό στο στεγνωτήριο.
Ποσότητα διαλύτη είχε εξατμιστεί  στην ατμόσφαιρα? εκείνη την εποχή, εθεωρείτο ως φθηνό και πιστεύεται ότι ήταν αβλαβή.

2η γενιά

Ιδίων πράξεων με την 1η αλλά μέσα σε εξαεριζόμενη μηχανή + Υδρόψυκτο

3η γενιά

Η ίδια με την δεύτερη γενιά + ψυγείο ψύξη + εξωτερικό φίλτρο προσρόφησης

4η γενιά

Η ίδια με την τρίτη  γενιά +ψύξη + αυτοεξαεριζομενη μηχανή (κλειστού κυκλώματος)

5η γενιά

Λειτουργία σε αυτοεξαεριζομενη μηχανή (Κλειστό κύκλωμα) + Ψύξη του συστήματος
+ Εσωτερικό φίλτρο προσρόφησης (φίλτρο ενεργού άνθρακα), πρόκειται για την ναυαρχίδα της βιομηχανίας στεγνού καθαρισμού.

Επιμέλεια
Τριαρίδης Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερες πληροφορίες για το Στεγνό Καθάρισμα και το Περιχλωραιθυλένιο

 

Ημερίδα στεγνοκαθαριστηρίων στο ΒΕΠ

Ημερίδα για τα στεγνοκαθαριστήρια και τους ανθρώπους τους, στο ΒΕΠ

Το σωματείο ΚΑΘΑΡΙΣΤΗΡΙΩΝ-ΒΑΦΕΙΩΝ-ΠΛΥΝΤΗΡΙΩΝ ΠΕΙΡΑΙΑ, “Η ΑΡΓΩ” διοργανώνει ημερίδα στο Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Πειραιά και σας προσκαλεί να παραβρεθείτε. Είσοδος ελεύθερη.

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Το σωματείο Πειραιά σας προσκαλεί στην Ημερίδα που διοργανώνει στο Β.Ε.Π.
στην διεύθυνση Καραϊσκου 111, την Κυριακή 17 Απριλίου 2016, με θέματα :

  • Παρουσίαση μελέτης αποτύπωσης της υφιστάμενης κατάστασης και των προοπτικών ανάπτυξης, με εισηγητή τον Ευάγγελο Κυπραίο.
  • Αρχές οικονομίας στο καθαριστήριο, κοστολόγηση του προϊόντος και εξοικονόμηση στη παραγωγή, με εισηγητή τον Αλέξη Παυλή.
  • Σεμινάρια και πιστοποίηση καθαριστών, με εισηγητή τον Κωνσταντίνο Δανέζη.
  • Νέα προγράμματα ΕΣΠΑ, με εισηγητή εκπρόσωπο του Β.Ε.Π.

Ώρα έναρξης της Ημερίδας : 09:30.

Ενημερωθείτε από το σωματείο Πειραιά, από εδώ